Vẫn biết, còn khá nhiều ý kiến và cách nhóng khác nhau về tín ngưỡng này, các liên hoan, hoạt động giao lưu là dịp để cơ quan quản lý văn hóa kiểm kê lại “tài sản” của mình có bao nhiêu, giá trị thế nào, nguyên tố nào nguyên gốc, nguyên tố nào mới phát sinh để từ đó tìm ra cách quản lý, bảo tàng, phát huy giá trị phù hợp nhất
Bởi có hiểu đúng về Chầu văn thì người dân mới có thể quý trọng và gìn giữ nó. Đơn cử như Hà Nội, được coi là “trọng điểm mới” của lễ thức Chầu văn, các nhóm Chầu văn hiện đang hoạt động ở 29 quận, huyện của Hà Nội. Theo Giáo sư Ngô Đức Thịnh, năm 2011, lễ thức Chầu văn đã được đưa ra trình diễn ở Côn Đảo, năm 2013 đưa Phú Quốc cùng nhiều liên hoan, giao lưu hát Chầu văn ở các tỉnh, địa phương trong cả nước.
Dù giờ, lễ thức Chầu văn đã lên được sân khấu chuyên nghiệp, các hí viện đã tổ chức được 7 giá trong 36 giá đồng, tuy nhiên công tác quản lý phải là đích quan trọng để điều chỉnh đi đúng hướng. Chầu văn - Nghệ thuật tâm linh Hát Chầu văn có xuất xứ từ vùng đồng bằng Bắc Bộ. Có thể nói, việc tổ chức liên hoan là cách để người dân, cũng như những thanh đồng, người hát chầu văn có một cách nhìn đúng về loại hình nghệ thuật đa ngành, hội tụ nhiều giá trị khác nhau.
Từng có thời gian dài tín ngưỡng thờ Mẫu bị tác động bởi những nguyên tố khách quan đã không còn tinh khiết và nguyên gốc như khi ra đời và cũng do vậy mà bị quy là “mê tín dị đoan”. Chưa có một loại thể âm nhạc nào hay và thu hút đông đảo dân chúng tham dự, chưa có loại thể âm nhạc nào chứa đựng vơ các giá trị nghệ thuật khác: âm nhạc, văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, trang phục, vũ đạo….
Nhiều người không còn phân biệt được đâu là nghệ thuật hay đâu là mê tín dị đoan cần loại trừ. Theo Langvietonline. Là loại hình nghệ thuật độc đáo trong dân gian, nên hát Chầu văn có sức lan tỏa, từ vùng Hải Phòng, Hải Dương, Thái Bình, Nam Định đến Hà Nội, miền Trung, Đông Nam Bộ, Nam Bộ, vùng hải đảo… trọng điểm của Chầu văn có khuynh hướng dịch chuyển về Hà Nội và được “Hà Nội hóa”.
GS Ngô Đức Thịnh - Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa nhà nước cho rằng, thời kỳ thịnh vượng nhất của nghi lễ Chầu văn là cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
Bảo tàng cũng là tầng lớp hóa, quần chúng có nhận thức, hiểu biết đúng cùng có nghĩa vụ phối hợp với nhà nước để phát huy giá trị nghệ thuật và tín ngưỡng càng ngày càng lành mạnh, chống lại, lên ánh mạnh mẽ mê tín dị đoan, làm vẩn đục đời sống văn hóa linh tính tín ngưỡng của chúng ta. Theo Nhạc sỹ Thao Giang - Phó Giám đốc trọng điểm phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam, những cái chúng ta nhìn thấy chỉ là hữu hình, cái vô hình là những điều ăn sâu trong tâm hồn chúng ta như việc nhớ về tiên nhân, ông bà… tất thảy trở thành nét đẹp văn hóa và đi vào hát Chầu văn
Bằng cách sử dụng âm nhạc mang tính linh tính với các lời văn gọt giũa nghiêm túc, hát văn được coi là hình thức ca hát mang ý nghĩa hầu Thánh (hay còn được biết là tín ngưỡng thờ Mẫu - tín ngưỡng Tứ phủ). Đưa lễ nghi Chầu văn phát triển đúng hướng hiện, bảo tàng và phát huy những giá trị văn hóa phi vật thể đang là vấn đề được cả xã hội quan hoài, trong đó bảo tồn lễ thức hát Văn hầu đồng phát triển đúng hướng là cách bảo tồn tốt nhất để tránh những biến tướng, phức tạp.
Theo NSƯT Quốc Chiêm, PGĐ Sở VHTTDL Hà Nội san sẻ, các thanh đồng diễn xướng được phát triển trong dân gian rất nhiều. Thành ra, Hát văn cuộn đông khán giả tham gia một cách tự nguyện chân thành với một tấm lòng hướng thiện chứ không phải đến để nom danh lợi.
Chúng ta đến với nghi lễ Chầu văn để thờ thần mẹ, thờ đạo mẫu, lúa gạo, mặt trăng… tuốt mô tả sự mát lành, trắng trong, bộc lộ sự sinh sôi nảy nở.
Duyệt những hình thức này, người dân có thể quan sát, dần nhận thức đúng về lễ thức Chầu văn – một di sản văn hóa hoàn toàn khác với những biến tướng, mê tín dị đoan đang diễn ra ở nhiều đền, phủ… Bên cạnh đó, các thanh đồng, giá đồng cũng cần điều chỉnh, nhiều thanh đồng biến tướng, lợi dụng tính tâm linh để làm méo mó ý nghĩa của nghi lễ Chầu văn. Chính nên chi, việc nâng cao nhận thức của người dân qua nhiều hình thức liên hoan, diễn xướng lễ nghi Chầu văn trong không gian linh tính là cách làm thiết thực bảo tồn giá trị đặc sắc của lễ nghi Chầu văn.
Hát Chầu văn diễn đạt sự cao cả, khát vọng của con người vươn tới cái cao đẹp hơn, đó chính là nét cao quý, tinh túy nhất của Chầu văn. Hiện thời, tuy lễ nghi Chầu văn là loại hình nghệ thuật độc đáo, diễn ra phổ quát nhưng lại chưa được nắm bắt tình hình thực tại tại các địa phương, chưa được kiểm kê, tư liệu hóa di sản văn hóa để bảo tàng, phát huy đúng hướng trong cuộc sống hiện đại.
Yếu tố linh tính biểu lộ trong Hát văn ở nhiều mặt, không gian tâm linh, linh tính trong gia đình, cá nhân, cộng đồng, ma chay cưới xin.
Một thời kì dài, hát Chầu văn hay còn gọi là hát bóng, hầu đồng có nhiều dấu hiệu biến tướng, phức tạp. Việc quản lý gặp nhiều lúng túng, nếu không nắm rõ, quản lý tốt thì hình thức diễn xướng hát Văn rất dễ bị lệch lạc, biến tướng. Ngoài ra, việc bảo tồn hăng hái là đưa Hát văn hầu đồng vào cộng đồng để dân chúng cùng dự thưởng thức.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét