Phản hồi vấn đề báo nêu: “Nam Việt triệu tổ” hiểu sao cho đúng?: Chuyện tên nước chẳng thể là chuyện nhỏ

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về hòm thư banthukybcl@gmail.Com Nên tổ chức một hội thảo Tôi hoàn toàn đồng ý cách đặt vấn đề của tác giả Bảo Thư trong bài báo “Đền Thượng – Khu di tích Đền Hùng (Phú Thọ): “Nam Việt Triệu tổ”- hiểu sao cho đúng”. Đền Hùng luôn là nơi quần chúng cả nước thành kính hướng về Ảnh: Bảo Thư 1- Tác giả Bảo Thư cho hay, theo Ban quản lý di tích Đền Hùng thì nghi môn được xây dựng theo kiến trúc thời Nguyễn thế kỷ 19. Sau lần trùng tu, năm 1917 đền Thượng được xây dựng kiểu dáng như hiện tại (có 3 cấp, kiểu chữ vương). Bây chừ trên nghi môn có bốn đại tự “Nam Việt triệu tổ”, tức thị “Vị tổ trước tiên của nước Nam Việt”. Ghi như thế rõ ràng là không thích hợp với lịch sử, vì đây là nơi thờ các Vua Hùng, triệu tổ của nhà nước Văn Lang- nhà nước đầu tiên trong lịch sử dân tộc. Xem lại lịch sử ta biết, năm 1804 dưới thời vua Gia Long trị vì, quốc hiệu nước ta là Việt Nam, vậy tại sao trên nghi môn lại viết “Nam Việt” mà không viết là Việt Nam? Những ai quan hoài đến di tích lịch sử Đền Hùng đều rất thắc mắc điều này. Tôi tạm đưa ra các khả năng sau đây: - Nhà Nguyễn muốn bảo lưu yêu cầu của vua Gia Long với nhà Thanh chấp thuận quốc hiệu nước ta là Nam Việt (mặc dầu năm 1804 vua Thanh vẫn khẳng định là Việt Nam). - Những quan chức nhà Nguyễn cáng đáng việc xây dựng nghi môn đã viết nhầm Việt Nam ra Nam Việt. - Ở thế kỷ 19 thực ra các quan chức nhà Nguyễn không xây mới hoàn toàn nghi môn mà phục chế lại một kiến trúc đã có trước đó, không biết trên kiến trúc cũ này đã có bốn chữ “Nam Việt triệu tổ” hay chưa? 2- Bách khoa toàn thư mở Wikipedia viết “Theo các tài liệu khoa học đã được công bố, phần nhiều đều hợp nhất nền tảng kiến trúc Đền Hùng bắt đầu được xây dựng từ thời vua Đinh Tiên Hoàng trị vì. Đến thời Hậu Lê (thế kỷ 15) được xây dựng theo quy mô như bây chừ. Vậy thì bốn chữ “Nam Việt triệu tổ” thật sự xuất hiện từ thời điểm nào? 3. Tóm lại, bốn chữ “Nam Việt triệu tổ” ẩn chứa nhiều uẩn khúc can dự đến thời khắc xuất hiện, quá trình xây dựng, trùng tu các hạng mục ở Đền Hùng. Nhà Nguyễn lấy lại những chữ này từ công trình cũ hay khi xây dựng đền Thượng mới đề như vậy? Hoặc năm 1917 xây dựng như quy mô hiện giờ mới có “Nam Việt triệu tổ”? Hoặc trùng tu nhiều lần mà có sự lầm lẫn vị trí hai chữ Nam Việt – Việt Nam? Đó là những câu hỏi lớn đặt ra sau khi đọc bài báo trên đây. Kính mong Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Viện Sử học và tỉnh Phú Thọ cùng tổ chức một hội thảo nhằm trả lời những vấn đề mà bài báo đặt ra, mà người dân cả nước hướng về Đền Hùng như chúng tôi mong mỏi được minh bạch... Nguyễn Quốc Toàn(Chung cư 21 tầng TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) Quy tụ quan điểm các nhà khoa học để chọn giải pháp Đọc bài báo “Nam Việt triệu tổ - hiểu sao cho đúng?”, tôi thật bất ngờ. Trước hết xin cảm ơn nhà báo Bảo Thư đã có một phát hiện sắc sảo, và qua bài báo, tôi nhận thấy ở tác giả cả một tấm lòng. Tôi nghiêng về giả thuyết cho rằng việc dùng chữ “Nam Việt” trong nghi môn để chỉ tên nước mình là sơ sểnh của những người thợ trùng tu thời kì gần đây với vốn hiểu biết chữ Hán có hạn. Tuy nhiên, đó chỉ là giả thuyết. Đền Hùng là biểu tượng của tâm thức hướng về nguồn cội của người dân Việt Nam từ Nam chí Bắc, từ trong và ngoài nước. Chuyện chữ nghĩa trong đền không thể là chuyện nhỏ. Chuyện tên nước càng chẳng thể là chuyện nhỏ. Bởi vậy, qua Báo Công lý, tôi rất mong Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch tổ chức một hội thảo, quy tụ ý kiến các nhà khoa học để có thể chọn giải pháp cho sự cố này. Ths. Phan Văn Tú(giảng sư Khoa Báo chí –Truyền thông, Đại học KHXH-NV TP HCM) Thấy Đền Hùng gần gụi hơn Thú thiệt là chúng tôi ở cùng tận đất mũi Cà Mau, luôn nghĩ đến Đền Hùng với niềm thành kính, với hình ảnh Nghi môn Đền Thượng và bốn chữ Hán đã quá quen thuộc. Có nhẽ, vì không biết chữ Hán nên ai cũng thản nhiên nghĩ nó chuẩn xác tự nghìn xưa. Kỳ này đọc Báo Công lý của ngành nêu nghi vấn xung quanh bốn chữ “Nam Việt triệu tổ” mới vỡ ra nhiều điều quý báu, san sớt những băn khoăn mà bài báo đặt ra, chúng tôi bỗng thấy Đền Hùng gần gụi hơn. Tôi xin đóng góp một đôi ý kiến, với tâm niệm luôn được hướng về Đền Hùng… Chúng tôi không biết chữ Hán nhưng qua đây có thể cảm nhận rằng, những người đã làm nên bốn chữ này ngày xưa có nhẽ không nghĩ đến quốc hiệu Nam Việt của Triệu Đà, vì câu chuyện Mỵ Châu – Trọng Thủy, rồi mất nỏ thần, mất nước Âu Lạc vào tay Triệu Đà ai mà không biết… Hơn nữa, nơi đây thờ Vua Hùng, tổ sinh ra nước Văn Lang. Cho nên, chúng tôi suy luận rằng đó chỉ là sự nhầm lẫn. Có thể lầm lẫn do nghĩ đơn giản, do chơi chữ, hoặc lầm lẫn do xếp nhầm vị trí các chữ của những người thợ… Hiện tại, như bài báo và các ý kiến phản hồi đã nêu, chẳng thể nghĩ khác rằng Nam Việt là quốc hiệu của Triệu Đà, vì trong lịch sử nước ta chỉ có một lần quốc hiệu này xuất hiện, do đó việc đặt vấn đề xem xét lại là rất hợp lý. Đã sai sót, nhầm lẫn thì phải sửa lại cho đúng, dù sai sót đó do căn do nào và từ bao giờ, có như thế mới đảm bảo tính uy nghiêm của việc dùng chữ nơi đất Tổ. Tuy nhiên, chúng tôi nghĩ rằng để bảo đảm kết luận chính xác, đúng đắn về mặt ngôn ngữ, lịch sử, tập quán... Thì Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải đứng ra chủ trì, mời các nhà khoa học có uy tín cùng trao đổi để có kết luận cuối cùng… Huỳnh Văn Út(Thẩm phán TAND TP Cà Mau,Cà Mau) Cần thẩm tra lại chữ Hán tại Đền Hùng Chúng tôi thấy rất ham thích, vì bài báo đã làm phát lộ một vấn đề mang tính văn hóa, lịch sử mà những người dân thông thường, không biết chữ Hán khó có thể biết. Nhân đó, tôi mang cuốn “Giới thiệu Khu di tích lịch sử Đền Hùng” do tác giả Vũ Kim Biên sưu tầm, nghiên cứu, soạn, Sở VHTT Phú Thọ xuất bản năm 2005 ra đọc lại. Đây là cuốn sách do một người đi ra thăm Đền Hùng mang về. Theo cuốn sách này thì kiến trúc còn lại của Đền Hùng là của thời Hậu Lê và Nguyễn. Tuy nhiên, “qua nhiều lần trùng tu, kiến trúc Hậu Lê chỉ còn đền Trung, đền Hạ, gác chuông” (trang 9). Như vậy là đền Thượng với nghi môn có đại tự “Nam Việt triệu tổ” là sản phẩm thời nhà Nguyễn với một số dấu mốc: Năm 1874, vua Tự Đức sai Tổng đốc Tam Tuyên xây lại đền Thượng và Lăng Hùng Vương. Từ 1917 đến 1922, dân chúng 18 tỉnh Bắc Bộ quyên góp được 6000 đồng (tiền Đông Dương) để sửa sang đền Thượng và Lăng. Sau 1954 cho đến nay Đền Hùng nói chung và đền Thượng nói riêng còn được trùng tu nhiều lần nữa. Không biết Ban quản lý di tích có còn lưu giữ được tư liệu về những lần trùng tu này hay không? Nếu có tư liệu thì chúng ta mới có thể khẳng định được bốn chữ này có từ khi nào, có bị lầm lẫn khi xếp trật tự chữ trong quá trình sửa sang hay nhầm từ lúc xây dựng nghi môn ... Một điều bổ ích nữa mà chúng tôi có được qua bài báo là chữ “Triệu tổ” với tự dạng trên hình là vị tổ khai mạc, sáng lập, khác với cách hiểu của nhiều người, đặc biệt là trong cuốn sách đã dẫn của Sở VHTT Phú Thọ xuất bản cũng dịch “Nam Việt triệu tổ” là “Tổ muôn thuở của nước Việt Nam”. Nghĩa là nhầm chữ “Triệu” là khai mạc thành chữ “Triệu” là con số. Rưa rứa như vậy nên “Triệu tổ Nam Bang” ở Đền Trung cũng dịch là “Tổ muôn đời của nước Nam” (trang 53-55). Nên chi, chúng tôi khẩn thiết mong các vị có nghĩa vụ, các nhà khoa học cùng nhau rà lại chữ Hán tại Đền Hùng, trước tiên là làm sáng tỏ bốn chữ “Nam Việt triệu tổ” sau là những đại tự, hoành phi, câu đối khác, để nơi đây thật sự là đỉnh cao không chỉ về mặt lịch sử mà cả về mặt văn hóa. Trương Lịch San(Long Thọ, Nhơn Trạch, Đồng Nai) BTK