Những điểm mới của Luật Xử lý VPHC

Bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Vụ trưởng Vụ luật pháp Hình sự - Hành chính (Bộ Tư pháp) đã dành cho PV Báo Điện tử Chính phủ cuộc bàn luận về vấn đề này. Về những điểm mới căn bản của Luật Xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) so với Pháp luật hiện hành, bào Nguyễn Thị Kim Thoa cho biết nếu xem xét một cách chi tiết, cụ thể thì Luật có rất nhiều điểm mới. Ở đây chỉ xin nêu 5 điểm mới căn bản: Đầu tiên là việc chuyển thẩm quyền xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bức và đưa vào cơ sở cai nghiện bức từ Chủ tịch UBND sang TAND. Đây là nội dung thay đổi rất lớn so với Pháp lệnh XLVPHC, hạp với thiên hướng tiến bộ, dân chủ hiện. Việc giao Tòa án quyết định ứng dụng các biện pháp XLHC nêu trên theo thủ tục tư pháp sẽtạo điều kiện cho đương sự, luật sư, người bao biện được dự để bảo vệ quyền lợi của đương sự, đảm bảo dân chủ, khách quan, hạp với quá trình hội nhập quốc tế. Hai là, không đưa đối tượng là người bán dâm vào cơ sở chữa bệnh. Trước đây, với việc coi người bán dâm là không hiệp với các chuẩn tầng lớp về con người mới xã hội chủ nghĩa, cần phải được giáo dục, cải tạo chặt. Họ được đưa vào các cơ sở với tên gọi như “Trường phục hồi nhân phẩm” hoặc “Trung tâm bình phục nhân phẩm”. Tuy nhiên, quy định mới là người bán dâm không bị đưa vào cơ sở chữa bệnh, song vẫn bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật. Ba là, quy định chặt chẽ điều kiện áp dụng một số biện pháp ngăn chặn liên can đến nhân thân, quyền và ích người dân, như tạm giữ người, tạm giữ tang chứng, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Mục đích của việc quy định chém đẹp điều kiện áp dụng các biện pháp này để bảo đảm quyền và ích lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn, tránh việc lạm dụng các biện pháp có thể gây đảo lộn lớn trong sinh hoạt, kinh dinh của họ. Tỉ dụ để hạn chế đến mức tối đa việc lạm dụng biện pháp tạm giữ phương tiện như ô tô, xe máy, Điều 125 của Luật quy định rõ chỉ được ứng dụng trong 3 trường hợp sau: thứ nhất, để xác minh tình tiết mà nếu không tạm giữ thì không có căn cứ ra quyết định xử phạt; thứ hai, để ngăn chặn ngay hành vi vi phạm hành chính mà nếu không tạm giữ thì sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho tầng lớp; thứ ba, để đảm bảo thi hành quyết định xử phạt, nhưng người vi phạm không có giấy phép tài xế hoặc giấy phép lưu hành công cụ hoặc giấy má cấp thiết khác có liên quan đến vật chứng, phương tiện. Bốn là, tăng cường công khai, sáng tỏ và đảm bảo dân chủ trong trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng biện pháp xử lý hành chính. Luật XLVPHC quy định mới về quyền giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm và nghĩa vụ của cơ quan tiến hành xử phạt phải xem xét ý kiến giải trình của người vi phạm, phải tiến hành xác minh hành vi đối tượng vi phạm trước khi ra quyết định xử phạt; tạo cơ chế để người bị yêu cầu vận dụng biện pháp xử lý hành chính có cơ hội bảo vệ quyền và ích lợi của mình phê duyệt quyền tự mình hoặc nhờ người đại diện/luật sư tiếp xúc hồ sơ... Năm là, bổ sung quy định mới đảm bảo hơn nữa quyền và ích hợp pháp của người chưa thành niên. Luật XLVPHC dành Phần thứ năm quy định về các nguyên tắc xử lý mới, đặc thù chỉ đạo quơ hoạt động xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên, như: xử lý chỉ được thực hành trong trường hợp cấp thiết nhằm giáo dục, trợ giúp họ tu chỉnh sai trái, phát triển lành mạnh và trở thành công dân hữu ích cho tầng lớp; bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên; áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng chỉ được ứng dụng khi xét thấy không có biện pháp xử lý khác hiệp hơn; coi trọng và bảo vệ bí ẩn riêng tây của người chưa thành niên... Bên cạnh đó, Luật XLVPHC quy định 2 biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính là nhắc nhỏm và quản lý tại gia đình. Các biện pháp này mang tính xã hội để quản lý đối tượng tại gia đình và cộng đồng, người bị áp dụng các biện pháp này không bị coi là đã bị xử lý vi phạm hành chính. Phần 2:Xử lý “khoảng trống” pháp lý trong thi hành luật Lê Sơn(thực hành)