Thứ Năm, 22 tháng 8, 2013

Chương trình sách giáo khoa phổ quát: Bất cập từ khâu hay hay biên soạn.

Cô giáo Cao Khánh Ngân (Trường THPT Nhân Chính, quận Thanh Xuân):   Bớt giáo điều, đề cao áp dụng   Đổi mới chương trình, SGK không ngoài đích đào tạo thế hệ công dân có đủ trí, đức

Chương trình sách giáo khoa phổ thông: Bất cập từ khâu biên soạn

Tuy nhiên, theo Chủ nhiệm Văn phòng QH Nguyễn Hạnh Phúc và Chủ nhiệm Ủy ban luật pháp của QH Phan Trung Lý, để không giẫm lên vết xe đổ của những lần biên soạn sách giáo khoa tốn không biết bao nhiêu tiền tài, công sức vừa qua, cần bạo dạn xóa bỏ quy trình biên soạn chương trình SGK bây chừ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đánh giá, Luật thương chính hiện hành chưa cho phép cơ quan hải quan thực hành việc truy đuổi, bắt giữ hàng hóa buôn lậu, chuyển vận trái phép qua biên cương di chuyển từ trong địa bàn hoạt động của hải quan ra ngoài địa bàn.

Chương trình sách giáo khoa hiện còn miêu tả nhiều bất cập. Nhiều thiết bị thí điểm môn hóa học phải bỏ không vì không có tiền mua hóa chất, nguyên nguyên liệu để dạy và học thực nghiệm cũng rất thiếu thốn… Nhưng, nhiều ý kiến cho rằng nhược điểm rất lớn trong việc cải cách chương trình SGK là thiếu sự chia sẻ thông báo với tầng lớp mà "đóng cửa làm với nhau".

Ý kiến các chuyên gia và thực tiễn đều khẳng định đây là môn học có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách HS, song so với các môn học khác, thời lượng học của môn GDCD lại khá khiêm tốn.

Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, thời kì qua, tiền đầu tư cho chương trình giáo dục phổ thông tăng đều qua mỗi năm, nhưng nếu chia đều cho số trường đã có và 250 trường xây thêm hàng năm trên toàn quốc thì quá nhỏ giọt.

Đây là việc làm liên quan, vì thế trong quá trình triển khai cần phải có đổi mới cách tiếp cận theo hướng khẩn trương nhưng thận trọng và không được thoát ly thực tại. "Cỗ máy cái" có chuẩn thì mới cho ra nhiều cha nội giỏi. Cùng ngày, UBTVQH đã thảo luận về Dự thảo Luật hải quan (sửa đổi). "Đoàn giám sát cũng cần chỉ rõ bổn phận của các cơ quan, tổ chức đã để xảy ra những yếu kém trong xây dựng chương trình sách giáo khoa bây chừ và giải pháp khắc phục, để QH có cơ sở ban hành quyết nghị về đổi mới căn bản và nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông từ năm 2015" - đó là quan điểm của Chủ nhiệm Văn phòng QH Nguyễn Hạnh Phúc.

Đề nghị đặt ra trong việc xây dựng chương trình, SGK mới nói chung, với môn giáo dục công dân (GDCD) nói riêng là bớt giáo điều, hàn lâm và đề cao việc vận dụng kiến thức được học vào giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.

Do thiếu kinh phí?   Trước những nhận xét, đánh giá của Đoàn giám sát, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận tuy nhấn bất cập nhưng cho rằng đa số tồn tại nêu trên là do… thiếu kinh phí. Lên đường từ thực tế này, việc ban soạn thảo bổ sung quy định thẩm quyền của lực lượng kiểm soát hải quan được truy đuổi liên tiếp trong trường hợp có căn cứ xác định hàng hóa tẩu tán do đối tượng phạm tội buôn lậu mà có là hợp lý.

Chừng nào chưa tổ chức lấy ý kiến rộng rãi của đông đảo các nhà khoa học, nhà giáo, nhất là giảng sư dạy trung học cơ sở và trung học phổ quát cho dự thảo chương trình - sách giáo khoa, thì một bộ sách mới ra đời sẽ có nhiều nguy cơ bị cộng đồng đào thải. Chương trình, SGK điều chỉnh cũng cần bớt đi những nội dung không cấp thiết với HS phổ biến như phần triết học (lớp 10), phần kinh tế (lớp 11).

Theo tôi, việc đổi mới phải lấy hệ thống trường sư phạm làm nòng cốt, vì đây là "cỗ máy cái" đào tạo, bồi bổ đội ngũ nghiêm phụ - những người liên hệ trực tiếp tới yêu cầu đổi mới chương trình, SGK. GS Đào Trọng Thi cho rằng, chương trình SGK phải được thiết kế lại.

Ảnh: Thanh Hải Điều này đã gây ảnh hưởng tới tính thống nhất, chém đẹp, lô gích, khiến cả giáo viên và học sinh đều lúng túng. Chưa kể, các bài giảng còn nặng về lý thuyết, thiếu thực tại và sáng tạo nên không thu hút được học trò. Cần bồi dưỡng tía về chương trình SGK mới, đổi mới công tác đánh giá HS.

Đặt quá cao như hiện thời khiến học trò không kết nạp được, thầy giáo không dạy được. Không có tổng chỉ huy, thiếu lực lượng chuyên trách và thiếu cơ chế điều hành, kết hợp để đảm bảo vận hành hợp nhất hết thảy quá trình biên soạn. Kết quả soát cho thấy, hiện khối lượng kiến thức thể hiện trong SGK còn nặng so với khả năng thu nhận của học trò, có sự trùng lặp, nặng về truyền thụ tri thức mà chưa quan hoài nhiều đến rèn luyện kỹ năng, nhân cách cho các em.

Việc thực hành thẩm tra, đánh giá ở nhiều nhà trường hiện giờ còn hình thức và áp đặt, không tạo được động lực cho người học và người dạy một cách bản chất. Nhưng cũng cần phải chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất và ăn nhập khả năng của đội ngũ cha.

Nhiều trường phổ thông chuyên do sức ép của cơ chế thị trường cũng như của phụ huynh và học sinh nên đã chú trọng luyện thi đại học theo khối A, B, C nhiều hơn nhiệm vụ tẩm bổ, phát triển tài năng, chưa phát hiện được xác thực những học trò có khiếu, khiến đích đào tạo nhân kiệt trở nên mờ nhạt.

Cách làm ngược này khiến thay vì xây dựng một chương trình chuẩn, đồng bộ, hợp nhất giữa các cấp học, lớp học, môn học với những tiêu chí, tiêu chuẩn, đề nghị năng lực, tri thức cụ thể cần đạt được trước khi tiến hành viết sách giáo khoa thì mới chỉ xây dựng được chương trình khung để các tác giả cứ vào đó viết sách.

Sau khi có SGK đưa vào dạy thử nghiệm mới xác định chuẩn chương trình và chuẩn y, ban hành chương trình chuẩn nhà nước. Ngành giáo dục cần tạo điều kiện nhiều hơn nữa để xã hội tham gia vào công việc xây dựng SGK. Quy trình này cũng góp phần tạo ra thất bại của chương trình phân ban THPT, khi SGK phân ban đã soạn xong, dù phát hiện những bất cập nhưng vẫn phải đưa vào thực hành.

Phó chủ toạ QH Uông Chu Lưu nhận định, đổi mới chương trình SGK giáo dục phổ biến cần bắt đầu từ giảm lý thuyết, tăng thực hiện. Nội dung đào tạo cho sinh viên sư phạm cần sớm được điều chỉnh theo hướng kết hợp đồng bộ 3 nguyên tố là kiến thức chuyên môn, kỹ năng sư phạm và đạo đức nghề nghiệp. Tuy nhiên, UBTVQH đề nghị làm rõ chừng độ của việc truy đuổi, nếu không nêu chi tiết, dễ dẫn đến chồng chéo hoạt động giữa các cơ quan chức năng.

Để cân đối giữa dạy chữ - dạy người, GDCD phải được coi là môn học bắt trong chương trình giáo dục phổ quát.

Bởi vậy, trong một số trường hợp đã dẫn đến mất thời cơ đương đầu chống buôn lậu, vận tải hàng hóa trái phép qua biên cương.

Hồng Hạnh. Ông Nguyễn Thành Kỳ, nguyên Trưởng phòng Giáo dục phổ thông (Sở GD-ĐT Hà Nội):   Đổi mới từ các trường sư phạm   Với đề án đổi mới chương trình, SGK thì cần chuẩn bị điều kiện về trường lớp, trang thiết bị, đồ dùng học tập.

Việc soát, đánh giá phải được thực hành nghiêm chỉnh, chặt chẽ ngay từ mỗi bài rà soát ngay, hằng ngày trên lớp đến các bài thẩm tra cuối năm, cuối cấp. Đó là Hội đồng chỉ đạo nhà nước được thành lập muộn so với các ban chỉ đạo cấp học. Nên chi đợt đổi mới chương trình, SGK tới cần làm một cách toàn diện, hệ thống gồm quờ quạng các nhân tố để đảm bảo chất lượng.

Việc lồng ghép các nội dung giáo dục về môi trường, an toàn liên lạc, dân số, sức khỏe sản xuất vị thành niên, giới tính, kỹ năng sống, gian bợt từng lớp ma túy… vào các môn học chưa nhuần nhuyễn và linh hoạt, dẫn đến quá tải.

Thực hiện theo quy trình ngược  Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh thiếu niên và Nhi đồng của QH, GS Đào Trọng Thi - Trưởng đoàn giám sát nhận định, mặc dầu Bộ GD-ĐT đã đưa ra giải pháp tình thế nhằm giảm tải chương trình học duyệt y việc bỏ bớt một số mục, bài trong SGK nhưng cách thực hiện chưa khoa học.

Phải coi hàng ngũ phụ thân sư phạm là lực lượng chủ công cần được huy động, dự đóng góp quan điểm và đầu tư thỏa đáng.

Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm (chủ toạ Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội):    Cần tụ tập đổi mới cách thẩm tra, đánh giá HS   Theo tôi, trong khi tiếp kiến hoàn thiện nội dung chương trình, SGK, vấn đề cần tụ hợp triển khai ngay là đổi mới cách rà soát, đánh giá HS chứ không một mực phải chờ đến khi thực hành chương trình, SGK mới. Chính cho nên, chưa có một chương trình xuyên suốt từ tiểu học đến THPT.

Phần giáo dục Pháp luật (lớp 12) là cấp thiết nhưng hiện nay lại thiên về lý thuyết khiến HS khó hiểu và dễ chán, cần có minh họa bằng các cảnh huống thực tại để HS thực hiện. Đây là những điều kiện căn bản bảo đảm cho hiệu quả đổi mới chương trình, SGK.

Tán thành với ý kiến này, nhưng Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của QH Trương Thị Mai cũng cho rằng, thiết kế được một chương trình, một bộ SGK tốt là rất quan yếu bảo đảm thành công trong việc phát triển giáo dục phổ quát.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét